Ý nghĩa đặc biệt kinh Pháp Hoa đối với người tu hành

Ý nghĩa kinh Pháp Hoa

Sau khi Phật diệt độ, tăng đoàn phát triển mạnh và lan rộng khắp Ấn Độ (đỉnh điểm dưới thời vua Asoka). Tuy nhiên, cùng với sự phồn thịnh của giáo đoàn, nhiều luồng tư tưởng về Phật pháp nảy sinh, dẫn đến sự phân chia của tăng đoàn thành Thượng Tọa Bộ (bao gồm các hòa thượng lão lành) và Đại Chúng Bộ (gồm các đại đức trẻ).

Phái Thượng Tọa Bộ theo quan điểm bảo thủ, giữ và thực hiện nghiêm túc giáo pháp nguyên thủy từ thời Phật giảng. Ngược lại, Đại Chúng Bộ chú trọng vào sự phát triển của Phật pháp thông qua việc học hỏi từ nhiều triết lý tôn giáo khác nhau (đặc biệt là Ấn Độ giáo, Hỏa giáo…) và áp dụng Phật pháp một cách linh hoạt để phù hợp với mọi tầng lớp xã hội.

Giáo lý Nguyên thủy coi A-la-hán là đỉnh cao, trong khi Đại Chúng Bộ tôn sùng Phật quả (Phật Toàn giác); giáo pháp Đại Chúng Bộ đem đến nhiều quan niệm và tư tưởng mới so với giáo pháp ban đầu: Không tính, Tam thân Phật, Phật tính… Sự chênh lệch trong nội dung giáo lý đã tạo nên sự phân hóa tiếp theo, với việc hình thành nhiều bộ phái mới (khoảng 18-20 bộ phái khác nhau). Phật giáo không chỉ trải rộng ở Ấn Độ mà còn lan tỏa đến Trung Á (Bactria, Kushan) và thậm chí ảnh hưởng đến Hy Lạp, tác động đến triết học của Pyrrho, Onesicritus, Hegesias ở Cyrene. Nó còn đi xa, đến các đảo xa xôi như Sri Lanka, Maldives, và các quốc gia Đông Nam Á như Malaysia, Indonesia, Việt Nam…

Mỗi bộ phái tập trung ở các khu vực riêng biệt và không ngừng hoàn thiện luận thuyết của mình. Từ một hệ thống quan niệm gần gũi với tất cả chúng sinh, Phật giáo đã trở thành một tôn giáo với triết lý vượt xa giới hạn và xa lạ với nhân dân. Trong bối cảnh đó, mầm mống của Ấn Độ giáo mọc lên mạnh mẽ và cạnh tranh để giành lại tầm ảnh hưởng trong tư tưởng Ấn Độ. Điều này thúc đẩy nhiều bộ phái tiếp tục hấp thụ các giáo lý mới và hình thành Phật giáo Đại thừa (Mahayana), đồng thời gọi Phật giáo còn lại là Phật giáo Tiểu thừa (Hinayana).

Phật giáo Đại thừa liên tục phát triển qua các đỉnh cao triết lý với Bát-nhã, Bảo Tích, Duy-ma-cật Sở Thuyết Kinh, Hoa Nghiêm Kinh… Những kinh điển này thể hiện quan điểm đa chiều và mới mẻ về Phật giáo, song kèm theo đó là sự phản đối, chỉ trích và đôi khi là cuộc tranh luận với giáo lý Tiểu thừa (đặc biệt là trong kinh Duy-ma-cật), ví dụ như xem những người tu hạnh Thanh văn, Duyên giác không phải là con Phật; xem Tiểu thừa là những kẻ chỉ nhận được hạt giống giải thoát từ đức Phật mà không tự gieo trồng, dẫn đến hủy hoại và tiêu diệt (“Tiêu nha bại chủng”)…

Sự mâu thuẫn giữa các bộ phái làm cho Phật giáo suy thoái và yếu đuối trước sự phát triển mạnh mẽ của Ấn Độ giáo. Đối mặt với tình thế đó, Kinh Pháp Hoa ra đời như một sự hòa quyện và tinh tế của tất cả các giáo lý truyền thống và mới mẻ trong Phật giáo. Nó mở cửa chấp nhận mọi truyền thống và xem xét tất cả các trường phái như là một Phật thừa duy nhất, hiển thị nhiều biểu hiện khác nhau để đáp ứng nhu cầu của từng người.

Xem thêm: Hướng dẫn cách chép Kinh Pháp Hoa chi tiết

Vì vậy, Kinh Diệu Pháp Liên Hoa đóng vai trò quan trọng trong hệ thống kinh điển Phật giáo. Nó được coi là “Vua của các kinh” và trong phẩm Dược Vương Bồ-tát bản sự (phẩm 23) của Kinh Pháp Hoa, Phật đã dạy Bồ-tát Tú Vương Hoa với những lời như sau:

“Này Tú Vương Hoa, như trong các dòng nước có sông ngòi, kênh rạch thì biển là lớn nhất; trong các kinh thì kinh Pháp Hoa này là lớn nhất. Lại như trong các dãy núi: thổ sơn, hắc sơn, núi Tiểu Thiết-vi, núi Đại Thiết-vi thì núi Diệu Cao là bậc nhất, kinh Pháp Hoa này cũng như thế, ở trong các kinh rất là bậc thượng. Lại như trong các vì sao, Mặt Trăng là bậc nhất; kinh Pháp Hoa này cũng như thế, ở trong muôn trùng các kinh pháp, rất là sáng. Lại như mặt trời hay trừ các chỗ tối tăm, Kinh này cũng thế, hay phá tất cả các sự tối tăm, bất thiệt. Lại như trong các vua nhỏ, Chuyển Luân Thánh Vương là bậc nhất đế vương; Kinh này cũng như thế, ở trong các Kinh là bậc tôn hơn cả. Lại như Đế Thích là vua trong tam thập tam cõi trời; Kinh này cũng như thế là vua trong các kinh.”

(Phẩm 23. Dược Vương Bồ-tát Bản sự, Kinh Diệu Pháp Liên Hoa)”

Lợi ích thọ trì Kinh Pháp Hoa

Đức Phật đã chia sẻ rằng, người nào lắng nghe Kinh Pháp Hoa và tuân thủ theo đó với tâm huyết, họ là những người có tâm linh cao quý, đã khám phá lòng không thay đổi và đã hướng tâm vào việc tu tâm như Bồ Tát, đã đạt được ba không thay đổi.

Nếu có ai tin vào lợi ích của việc thực hành Kinh Pháp Hoa, đó có nghĩa là họ từng trải qua những trải nghiệm tâm linh mà đáng lẽ họ đã từng thấy vô số các Phật, thường xuyên tôn trọng và hiến dâng. Đối với những người tin vào lý lịch của Kinh Pháp Hoa, đó tương đương với việc trải qua những trải nghiệm trước đó với nền tảng tâm linh, giống như việc nhìn thấy Phật.

Trong thời kỳ Đường, đại sư Trí Giả của tông Thiên Thai đã tụng Kinh Pháp Hoa “Phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự”, đặc biệt chú ý đến việc Bồ Tát Dược Vương đốt chính thân để cúng dường Phật, diễn đạt rằng đó là sự tận hiến chân thành, được gọi là “chân pháp cúng dường Như Lai.” Điều này khiến đại sư Trí Giả mở lòng và nhìn nhận hội Pháp Hoa tại núi Linh Thứu chưa tan, và từ đó ông nhận được sự giáo dục và khai sáng từ Đà La Ni Pháp Hoa tam muội.

Phật nói rằng việc tin nhận thọ trì tụng Kinh Pháp Hoa tương đương với việc nhìn thấy Phật, nhìn thấy tôn giả Xá Lợi Phất, và tất cả các Tỳ Kheo Tăng cũng như các đại Bồ Tát trong hội Pháp Hoa. Điều này chỉ có thể hiểu được bởi những người có trí huệ Bát Nhã. Đối với những người không có kiến thức sâu rộng, người ngu si, hay tánh tình nóng nảy, nghe Kinh Pháp Hoa có thể làm họ bối rối và không hiểu. Những câu chuyện về các Thanh Văn và Bích Chi Phật khám phá đạo lý qua nhiều kiếp nạn cũng không dễ dàng để hiểu thấu.

Ngay cả đại trí Xá Lợi Phất cũng phải suy nghĩ một cách sâu sắc trước khi tin nhận Kinh Pháp Hoa. Điều này đặt ra câu hỏi, những vị Thanh Văn khác sẽ phản ứng như thế nào? Nhiều Thanh Văn, khi nghe Kinh Pháp Hoa, đã hiểu rõ đạo lý bên trong và tin tưởng. Mặc dù họ có tin tưởng, nhưng không phải là do trí huệ của họ, mà vì sự ảnh hưởng của Phật. Những người này tin tưởng vào diệu kỳ của Kinh Pháp Hoa, và qua thời gian, họ sẽ phát triển trí huệ tự nhiên từ sự tin nhận này.

Kinh Pháp Hoa đóng vai trò quan trọng trong quá trình hàn gắn sự phân rã của các trường phái Phật giáo. Nó làm nổi bật giá trị của mọi phương thức tu tập, đặc biệt là giá trị của tâm thức hướng thiện và tôn trọng đối với mọi sinh linh. Đức Phật, như một hiện thân vĩnh cửu, khiến cho mọi hiện tượng dưới đối tượng của người tu tâm trở thành biểu hiện của chân lý. Ý tưởng này đã tạo nền tảng cho triết lý Đại thừa và con đường thực hành của những người hướng đến việc trở thành Bồ Tát.

Kinh Pháp Hoa, với hướng tiếp cận dung hòa và ý thức về pháp chân không và giải thoát siêu việt, đã đạt được mục tiêu của mình: giúp chúng sanh nhận thức Phật tri kiến. Có lẽ chính vì điều này mà kinh được coi trọng, tôn thờ và lan truyền rộng rãi một cách sâu sắc.

Hy vọng với những chia sẻ hữu ích trên đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về ý nghĩa cũng như lợi ích Lợi ích thọ trì Kinh Pháp Hoa. Đừng quên cập nhật thêm nhiều thông tin hay và hữu ích tại bchannel.vn nhé!